وبلاگ گروهی جمعی از کارشناسان و روزنامه نگاران طرفدار اقتصاد آزاد
آیا امسال حرفی برای گفتن داریم؟امیدوارم چنین باشد.
۲ـ هیات وزیران نرخ سود۵/۱۵در صدی برای اوراق مشارکت طر حهای وزارت راه را پذیرفته است.
نتیجه :هر کس اوراق مشارکت خریداری کند به طور خودکار ۵/۲ در صد ضرر می کند. به این میگویند
کاسبی بدون دردسر . دولت در برابر دیدگان میلیونها نفر ایرانی چشم بندی کرده وسود می برد.
برای دفاع از حق مردم که به این آسانی ارزش زحمت ورنج کارشان دود می شود وبه هوا می رود چه
باید کرد؟
ساز تصمیم دهشتناک سهمیه بندی بنزین شد. پس ، مجلس نهاد مهمی است که نباید آن را نادیده
گرفت. آیا ما در این موضوع مسئو لیتی داریم؟ جواب شما چیست ؟اگر حتی یک قدم کوچک برای برپایی
مجلس قانونگذاری کار آمد میتوانیم برداریم این کار راچگونه انجام دهیم؟
همين دليل است . آموزه هاي اين فلسفه اما هرگز به طور كامل در هيچ دوره اي از تاريخ ايران فرصت
اجرايي شدن نيافته است.. در حالي كه دفاع جانانه وهمه جانبه از شكوه وتوانايي بي بديل اين فلسفه
در ايران هر روز دشوارتر مي شود اما مخالفان به سادگي هر چه مي خواهند مي گويند. در همين
مسير است كه حجت الاسلام غلامرضا مصباحي ،سخنگوي روحانيت مبارز تهران نيز به دكتر هاشم
آغاجري از كادرهاي شوراي مركزي مجاهدين انقلاب ورضا علي جاني از فعالان ملي مذهبي ايران
پيوسته وبه اين فلسفه حمله مي كند . اين سه نفر معتقدندناكار آمدي اين آموزه موجب شكست
اقتصاد ايران در سالهاي پس از جنگ شده است. آگاهان اما مي دانندكه اين ادعاها از واقعيت فرسنگها كيلو متر فاصله دارد.واقعيت اين است كه آموزه هاي ليبراليسم در ايران فرصت ظهورنيافت واگر كاميابي اندكي هم وجود دارد اتفاقا همان مواردي است كه آزاديخواهي امكان عمل داشته است.
امروز براي بيستمين بار مقاله "كانت،كوژپشتي كه پادشاه را مغلوب كرد"،نوشته هنري توماس ودانالي توماس در كتاب "ماجراهاي جاودان فلسفه"كه ماهرانه زندگي وعقايد ايمانويل كانت را توضيح مي دهد را خواندم وخستگي ۱۴ ساعت كار از تنم بيرون شد.بخش كوتاهي از اين مقاله را براي بينندگان ارجمند مي نويسم:
"در مواجهه با يك امر اخلاقي،به وسيله احساس باطني نه از راه حواس،در مي يابيم اگربخواهيم،مي توانيم راه درست را برگزينيم.اين احساس باطني ،اين معلومات قبلي كه قدرت انجام وظيفه به ما مي دهدواز نيروي خلاقه خود ما سر چشمه مي گيردخود از يك اراده آزاد حكايت مي كند و اين حقيقت چون يك اصل رياضي مسلم است.در هرامر اخلاقي،مانند مساله رياضي،بيش از يك جواب درست وجود ندارد،اين حقيقت را به احساس باطني در مي يابيم نه با كمك عقل واستدلال"
"...وزير اقتصاد با نقل مباحث مبني بر نگرانيهاي مسئولان بابت احتمال ايجاد تخلف و انحصار توسط شركت واسط (كارگزاري صبا) به دليل در اختيار داشتن بيش از ۱۴۰ هزار ميليارد تومان سهم مربوط به سهام عدالت، اظهار كرد: به همين خاطر قرار اوليه بر اين شد كه اين شركت از هرگونه فعاليت اقتصادي منع شود، اما در نهايت با رهنمودهاي مقام معظم رهبري تصميم گرفته شد كه اصل بر اجازه فعاليت اقتصادي در اين خصوص باشد."
يك محاسبه ساده نشان ميدهد متوسط ارزش سهام هر شركت سرمايهگذاري استاني - ۳۰ استان - در پايان توزيع كل سهام ۴۷۰۰ ميليارد تومان (معادل ۲/۵ ميليارد دلار) خواهد شد.
اين غولهايي كه متولد ميشوند با ميزان سرمايه و با توجه به مديريت احتمالا واحدي كه دارند غولهاي انحصاري نخواهند شد؟
است. تداوم رشد تورم در حالي اتفاق مي افتد كه دولت نرخ سود تسهيلات بانكي را به طور دستوري
و قانوني كاهش داده واميدوار بوده است با اين دستور شتاب نرخ تورم را مهار كند. اما افزايش گراني
ها نشان مي دهد متغيرهاي اقتصادي هرگز در كمند آرزوهاي سياستمداران باقي نمي مانند.
آنچه در بالا نگاشته شد راه حل پرويز داودي معاون اول رييس جمهوري ايران براي توليد شير ارزان است.
شما راه ديگري مي شناسيد؟خوش به روزگار آنها كه بتوانند به اين يارانه ها دست يابند.
"محصول تو امروز می رسد ومحصول من فردا.پس به نفع هر دوی ماست که امروز من به تو کمک کنم و
تونیز فردا به کمک من بشتابی. ولی من به تو لطفی ندارم ومی دانم تو نیز چنین هستی.پس به خاطر
تو رنجی رابر خود هموار نمی کنم،ومی دانم اگر به امید این که تو نیز زحمت مرا پاسخ گویی درکنارت رنج
کار را بر خود هموار کنم،نومیدخواهم شد و بیهوده دل به قدر دانی تو بسته ام.پس تو را وا می گذارم با
کار خود و تو نیز با من چنین کنی. فصل ها می گذرند و ما بی بهره از کمک یکدیگر ،هر دو خرمن خود را
از دست می دهیم."
آنچه در بالا خواندید از نوشته های "دیوید هیوم " از پیشگامان آزادیخواهی است . هیوم می خواهد
تفاوت "پیگیری منافع شخصی"با "خود خواهی"را توضیح دهد. سر انجام خودخواهی، انزوا و بی عملی
و افزایش احتمال کاهش منفعت فردی است. آموزه های مکتب آزادیخواهی ، هرگز خودخواهی را ترویج
نمی کند.
است و ما دیگر نمی توانیم کاری باری آن انجام دهیم ، حتی اگر به شکلی دیگر مسئول گذشته باشیم .
یعنی اینکه ، مسئول آنچه که در گذشته انجام داده ایم باشیم . اما ما اکنون و اینجا ، اخلاقآ در قبال آینده
مسئولیم . ما باید بیشترین تلاش خود را به کار بریم ، حتی اگر چشم انداز چندان درخشان نباشد . به
طور قطع بهترین ،یعنی کم خشونت بارترین ، یعنی آنچه که رنج ، رنج غیر ضروری را کاهش می دهد ."
آنچه نگاشته شد پاسخ کارل پوپر به پرسشگر مجله اشپیگل در آوریل۱۹۹۲ است. نوشتن چیزهایی که
می تواند درکاهش رنج حتی یک انسان موثر باشد کمترین کار هر انسانی است که این کار را بلد است.
آنچه در بالا نگاشته شده است ،آموزه جان لاك است كه در كتاب "ماجراهاي جاودان در فلسفه"،نوشته هنري توماس ودانالي توماس ـ ترجمه احمد شهسا،انتشارات ققنوس ـ آمده است. كاش نيرويي پيدا مي شد واين درس جان لاك را در جامعه هاي انساني به عمل تبديل مي كرد. در اين صورت سعادت و بهروزي جامعه ها آسانتر حاصل مي شد.
اصل فلسفه ليبرالسم چيست؟ميلتون فريدمن پاسخ كوتاه ودقيقي دارد.او معتقد است :"اصل فلسفه ليبراليسم عبارت است ازاعتقاد به شرف آدمي وآزادي وي براي حد اكثر استفاده از استعدادهاوفرصتهايي كه دارد، آن گونه كه خود مي خواهد،فقط به اين شرط كه فرد مزاحم آزادي ديگران نشود"
چگونه ميتوان اين فلسفه شريف را در جامعه رواج داد؟
حكم شيباني
"علم اقتصاد در كتاب ها با اقتصاد در عمل تفاوت دارد"
اين حكم را ابراهيم شيباني رييس كل بانك مركزي ايران در مواجهه با منتقدان اقتصادي دولت صادر كرده است.منتقد او گفته بود :"اگر سياست دولت انقباضي است بايد نرخ بهره بانكها كاهش يابد"
نظر شما در باره حكم شيباني كه دكتراي اقتصاد هم دارد چيست ؟
آقای هاشمیرفسنجانی در نمازجمعه ۲۵ خرداد در تهران گفته است: «اگر حق انتخاب وجود نداشته باشد مسوولیتی پدید نمی آید. از ویژگیهای انسان خودمختاری وی در انتخاب است».
اگر به جای «حق» و «خودمختاری» کلمه «آزادی» را میگذاشتیم حرفهای آقای رفسنجانی با «انتخاب آزاد» یا «آزادی انتخاب» کاملا مشابه میشد. این تشابه چگونه ممکن شده است؟
ارزش صادرات انواع گازها در سال 1385 معادل 2/4 ميليارد دلار، محصولات پتروشيمي 5/1 ميليارد دلار، آهن و فولاد 1/1 ميليارد دلار و فلزات غيرآهني 827 ميليون دلار، نساجي و پوشاك 300 ميليون دلار و صنايع الكترونيكي 62 ميليون دلار بوده است. سهم ارزش صادرات 4 گروه كالاي اول شامل گازها، محصولات پتروشيمي، آهني و فولاد و نساجي و پوشاك روي هم 51 درصد كل ارزش صادرات غيرنفتي بوده است. سهم نساجي و پوشاك 4/2 درصد و صنايع الكتريكي 5/0 درصد گزارش شده است. آيا اين تركيب از صادرات در ايران، محقق شدن نظريه آدام اسميت در تجارت بينالملل و عمل به تئوري مزيت نسبي نيست؟ اگر اينگونه است، چرا آدام اسميت نزد مديران دولتي ايران فرد محبوبي نيست و ساير انديشههاي او درباره آزادي را به كار نميبنديم؟
كاهش دستوري نرخ بهره پيامدهاي منفي پرشماري دارد كه دوستان به درستي آن را نقد كردند. نقد من معطوف به تفكر حاكم بر اين تصميم است. رييسجمهور محترم احتمالا دلش ميخواهد به صنعتگران يا كسان ديگر كمك كند، اما آيا او حق دارد اين كمك را از جيب سپردهگذاران انجام دهد؟ سپردهگذاران ايراني ميليونها فرد ساكن در پايتخت و صدها شهر هستند كه دامنه آزادي انتخاب آنها محدود است. آنها براي اينكه پولشان از شر تورم در امان باشد ناچارند آن را به چند بانك دولتي و 6 بانك خصوصي بسپارند. رنجآور است كه اين ميليونها پساندازكننده هيچ دخالتي در تعيين قيمت دسترنج خويش ندارند و هيچ راهي هم بلد نيستند تا از دسترنج خويش فايده كامل ببرند.
مشروح سخنان در روزنامه همميهن چاپ شده است. آقاي دكتر طبيبيان و من سعي كرديم به حضار يادآور شويم كه «تجارت» يك فعاليت اقتصادي ارزنده است، تجارت آزاد به رفاه بيشتر جامعهها منجر ميشود و تجارت آزاد توانايي دارد به سازگاري انسانها و صلح جهاني كمك كند.
حاضران در اين نشست كه البته تعداد زيادي هم نبودند پرسشهاي خود را مطرح كردند. پرسشها گونهاي بود كه مي شد فهميد اين حرفها حتي براي كساني كه جزيي از روشنفكران ايرانياند و با علاقه يك بعدازظهر خود را براي شنيدن سخنراني گذاشتهاند تازگي دارد. آنها به سختي اين داوريها را ميپذيرفتند.
طرفداران آزادي و اقتصاد و جامعه آزاد در ايران كار سختي دارند و بايد مسوولانهتر از گذشته براي گسترش مفهوم شريف آزادي عمل كنند. به قول فريدريش فون هايك، طرفداران آزادي بايد بدانند بيش از ديگران مسووليت دارند.
راه زيادي بايد رفت تا مقوله ارزشمند و موثر آزادي در جامعه ايران جايگاه واقعياش را بيابد.
وبلاگ های اقتصادی
